UWV ontslagvergunning

De UWV ontslagvergunning is een toestemming van het UWV die de werkgever nodig heeft om de arbeidsovereenkomst op te mogen zeggen wegens bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid. In dit artikel leest u wanneer de vergunning nodig is, hoe de procedure verloopt en hoe u als werknemer verweer kunt voeren.

Wanneer is een UWV ontslagvergunning nodig?

De werkgever heeft een UWV ontslagvergunning nodig in twee situaties:

1. Bedrijfseconomische redenen

Hieronder vallen:

• Reorganisatie of herstructurering
• Slechte financiële situatie van het bedrijf
• Werkvermindering of omzetdaling
• (Gedeeltelijke) bedrijfssluiting
• Technologische veranderingen waardoor functies vervallen
• Verhuizing van het bedrijf

2. Langdurige arbeidsongeschiktheid

Als een werknemer langer dan 2 jaar ziek is, kan de werkgever een ontslagvergunning aanvragen. Hiervoor moet aan alle volgende voorwaarden zijn voldaan: herstel is niet te verwachten binnen 26 weken, er is geen mogelijkheid tot structurele werkhervatting in de eigen of aangepaste functie, herplaatsing in een andere passende functie is niet mogelijk (ook niet met behulp van scholing) én de werkgever heeft aan alle re-integratieverplichtingen voldaan.

De UWV-procedure stap voor stap

De UWV-procedure verloopt schriftelijk en kent de volgende stappen:

1. Aanvraag door de werkgever — de werkgever dient een ontslagaanvraag in via het werkgeversportaal van het UWV. De aanvraag bevat een onderbouwing van de ontslaggrond, de selectie van werknemers (bij bedrijfseconomische redenen) en de onderbouwing van herplaatsingsinspanningen.
2. Ontvangstbevestiging en voorlopige check — het UWV controleert of de aanvraag compleet is. Zo niet, dan krijgt de werkgever de gelegenheid om de aanvraag aan te vullen.
3. Verweerronde 1 — u ontvangt de aanvraag en krijgt 14 dagen om schriftelijk verweer te voeren.
4. Reactie werkgever — de werkgever kan reageren op uw verweer.
5. Eventuele verweerronde 2 — het UWV kan een tweede ronde van hoor en wederhoor inlassen als dat nodig is.
6. Beslissing — het UWV neemt een beslissing. Het UWV streeft naar een doorlooptijd van 4 tot 8 weken na ontvangst van de complete aanvraag, maar bij complexe zaken of een tweede verweerronde kan de procedure langer duren (8 tot 12 weken of meer).

Ontslag wegens bedrijfseconomische redenen

Bij ontslag wegens bedrijfseconomische redenen toetst het UWV de volgende punten:

Onderbouwing bedrijfseconomische noodzaak

De werkgever moet aantonen dat er een bedrijfseconomische noodzaak is om arbeidsplaatsen te laten vervallen. Dit moet worden onderbouwd met financiële gegevens (jaarrekeningen, prognoses, orderportefeuille).

Afspiegelingsbeginsel

De werkgever moet het afspiegelingsbeginsel correct toepassen. Dit werkt als volgt:

1. Bepaal welke functies uitwisselbaar zijn
2. Verdeel werknemers in de uitwisselbare functie in vijf leeftijdsgroepen: 15 tot 25 jaar, 25 tot 35 jaar, 35 tot 45 jaar, 45 tot 55 jaar en 55 jaar en ouder (de ondergrens valt in de groep, de bovengrens niet)
3. Ontsla per leeftijdsgroep evenredig werknemers, in beginsel te beginnen met degene met het kortste dienstverband (uitzonderingen zijn onder meer onmisbare werknemers, werknemers met een arbeidsbeperking en situaties met uitzendkrachten of payrollmedewerkers waarvoor afwijkende regels gelden)

Herplaatsingsinspanning

De werkgever moet aantonen dat er geen mogelijkheden zijn om u te herplaatsen in een andere passende functie binnen het bedrijf of de groep, eventueel met behulp van scholing.

Ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid

Bij ontslag na 2 jaar ziekte toetst het UWV:

• De werknemer is langer dan 104 weken (2 jaar) arbeidsongeschikt
• Herstel is niet te verwachten binnen 26 weken
• De werknemer kan niet in aangepast of ander passend werk worden herplaatst
• De werkgever heeft voldaan aan de re-integratieverplichtingen
• Er is een actueel oordeel van de bedrijfsarts

Verweer voeren als werknemer

Als werknemer heeft u het recht om verweer te voeren tegen de ontslagaanvraag. Een goed verweer is essentieel om uw positie te beschermen.

Verweergronden bij bedrijfseconomisch ontslag

• Betwist de bedrijfseconomische noodzaak — zijn de financiële gegevens correct? Is er daadwerkelijk een noodzaak om functies te schrappen?
• Betwist de afspiegeling — is het afspiegelingsbeginsel correct toegepast? Zijn de juiste functies als uitwisselbaar aangemerkt?
• Betwist de herplaatsingsinspanning — heeft de werkgever voldoende inspanningen verricht om u te herplaatsen?
• Opzegverbod — geldt er een opzegverbod? Bijvoorbeeld bij ziekte of zwangerschap.

Verweergronden bij langdurige arbeidsongeschiktheid

• Betwist de prognose — herstel is wél te verwachten binnen 26 weken (onderbouwd met medisch advies)
• Herplaatsingsmogelijkheden — er zijn passende functies beschikbaar die niet zijn aangeboden
• Tekortschietende re-integratie — de werkgever heeft niet aan de re-integratieverplichtingen voldaan

Beslissing van het UWV

Het UWV kan twee beslissingen nemen:

Vergunning verleend

Het UWV verleent de ontslagvergunning. De werkgever mag de arbeidsovereenkomst opzeggen met inachtneming van de opzegtermijn. De proceduretijd bij het UWV mag in mindering worden gebracht op de opzegtermijn, waarbij in beginsel minimaal 1 maand opzegtermijn moet resteren (artikel 7:672 lid 5 BW).

Vergunning geweigerd

Het UWV weigert de ontslagvergunning. Tegen een UWV-weigering staat voor de werkgever geen formeel bezwaar of beroep open. De werkgever kan echter wel een ontbindingsverzoek indienen bij de kantonrechter, die de zaak zelfstandig beoordeelt (artikel 7:671b lid 1 sub b BW).

Na de ontslagvergunning

Na verlening van de vergunning heeft de werkgever 4 weken om de arbeidsovereenkomst op te zeggen (artikel 7:671a lid 6 BW). Zegt de werkgever niet binnen deze termijn op, dan vervalt de vergunning. Bij opzegging heeft u recht op:

• De wettelijke opzegtermijn (minus de UWV-proceduretijd, minimaal 1 maand)
• De transitievergoeding
• Een WW-uitkering (mits u aan de voorwaarden voldoet)

Bezwaar en beroep

Tegen de beslissing van het UWV staat geen formeel bezwaar of administratief beroep open. U kunt de beslissing echter wel indirect laten toetsen: na opzegging door de werkgever kunt u de zaak voorleggen aan de kantonrechter, die de ontslaggrond zelfstandig beoordeelt. U heeft de volgende mogelijkheden:

Procedure bij de kantonrechter

Na opzegging door de werkgever (met UWV-toestemming) kunt u binnen 2 maanden een verzoek indienen bij de kantonrechter om:

• De opzegging te laten vernietigen (herstel dienstverband)
• Een billijke vergoeding te vorderen (als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld)

Verzoek om hogere vergoeding

Als de transitievergoeding onjuist is berekend, kunt u het juiste bedrag via de kantonrechter vorderen. Daarnaast kunt u een billijke vergoeding vorderen, maar alleen als sprake is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever. Het enkele feit dat u de vergoeding te laag vindt, is onvoldoende grond voor een hogere vergoeding via de rechter.

Alternatief: vaststellingsovereenkomst

In de praktijk bieden veel werkgevers als alternatief voor de UWV-procedure een vaststellingsovereenkomst aan. Voordelen van een VSO ten opzichte van de UWV-procedure:

• Sneller — een VSO kan binnen dagen geregeld zijn, de UWV-procedure duurt weken
• Onderhandelbaar — de vergoeding en voorwaarden zijn vrij onderhandelbaar
• Vergoeding onderhandelbaar — de vergoeding bij een VSO is afhankelijk van het dossier en uw onderhandelingspositie. Deze kan gelijk zijn aan, lager of hoger uitvallen dan de wettelijke transitievergoeding
• Aanvullende afspraken — u kunt afspraken maken over vrijstelling van werk, getuigschrift, juridische kosten en meer

Praktische tips

1. Neem verweer serieus — het verweer bij het UWV is uw kans om de ontslagaanvraag te betwisten. Besteed hier voldoende tijd en aandacht aan.
2. Schakel juridische hulp in — een jurist of arbeidsrecht advocaat kan uw verweer opstellen en versterken.
3. Controleer de afspiegeling — bij bedrijfseconomisch ontslag worden regelmatig fouten gemaakt in de toepassing van het afspiegelingsbeginsel.
4. Overweeg een VSO — soms is een vaststellingsovereenkomst voordeliger dan de UWV-procedure. Laat de VSO wel altijd controleren.
5. Let op termijnen — u heeft 14 dagen voor verweer bij het UWV en 2 maanden voor een procedure bij de kantonrechter na opzegging.
6. Bewaar alle documenten — sla de ontslagaanvraag, uw verweer en alle correspondentie zorgvuldig op.

Veelgestelde vragen