Ontslag: uw rechten als werknemer
Als werknemer kunt u op verschillende manieren worden geconfronteerd met ontslag. De Nederlandse wet kent strenge regels ter bescherming van werknemers. Afhankelijk van de ontslaggrond gelden er andere procedures, termijnen en rechten. Op deze pagina vindt u een overzicht van alle ontslagvormen en wat u in elke situatie kunt doen.
Soorten ontslag
Ontslag op staande voet
De werkgever beëindigt het dienstverband per direct wegens een dringende reden, zoals diefstal, fraude of ernstig plichtsverzuim. U verliest onmiddellijk uw baan en salaris. Er gelden strenge eisen: de reden moet dringend zijn, het ontslag moet onverwijld worden gegeven en de reden moet direct worden meegedeeld.
Ontslag tijdens de proeftijd
Tijdens de proeftijd kunnen werkgever en werknemer het dienstverband per direct beëindigen, zonder opzegtermijn. Het proeftijdbeding moet wel schriftelijk zijn overeengekomen en aan de wettelijke vereisten voldoen. Het discriminatieverbod en de norm van goed werkgeverschap blijven gelden.
Ontslag bij reorganisatie
Bij bedrijfseconomische redenen moet de werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV. Het afspiegelingsbeginsel bepaalt welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen. U heeft recht op transitievergoeding en de werkgever moet onderzoeken of herplaatsing mogelijk is.
Ontslag wegens disfunctioneren
Als de werkgever vindt dat u niet goed functioneert, moet hij u hiervan tijdig op de hoogte stellen en een verbetertraject aanbieden. De werkgever moet via de kantonrechter een ontbindingsverzoek indienen. Zonder goed dossier en verbeterkans zal de rechter het verzoek doorgaans afwijzen.
Ontslag bij verstoorde arbeidsrelatie
Als de arbeidsrelatie ernstig en duurzaam verstoord is geraakt, kan de werkgever via de kantonrechter ontbinding verzoeken. De verstoring moet objectief vaststelbaar zijn en herstel moet niet meer mogelijk zijn. De rechter beoordeelt ook of de werkgever voldoende heeft gedaan om de relatie te herstellen.
Ontslag met wederzijds goedvinden
Werkgever en werknemer spreken samen de beëindiging van het dienstverband af in een vaststellingsovereenkomst (VSO). Dit is de meest voorkomende manier van ontslag. De voorwaarden zijn onderhandelbaar, maar u heeft altijd een bedenktermijn van 14 dagen na ondertekening.
Ontslag via de kantonrechter
Bij persoonlijke ontslaggronden (zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie) moet de werkgever een ontbindingsverzoek indienen bij de kantonrechter. U krijgt de gelegenheid verweer te voeren. De rechter beoordeelt of aan alle wettelijke vereisten is voldaan.
Uw rechten bij ontslag
Ongeacht de ontslaggrond heeft u als werknemer altijd bepaalde rechten:
- Transitievergoeding — bij ontslag op initiatief van de werkgever heeft u in beginsel recht op een transitievergoeding van 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar.
- Opzegtermijn — de werkgever moet de wettelijke of contractuele opzegtermijn in acht nemen (behalve bij ontslag op staande voet en proeftijdontslag).
- Opzegverbod bij ziekte — tijdens de eerste twee jaar van ziekte mag de werkgever u in beginsel niet ontslaan.
- WW-uitkering — bij onvrijwillig ontslag heeft u doorgaans recht op een WW-uitkering, mits u aan de wekeneis voldoet.
VSO ontvangen?
Heeft u een vaststellingsovereenkomst ontvangen van uw werkgever? Laat deze gratis controleren door onze juristen. U ontvangt op werkdagen binnen 1 uur reactie.
Upload uw VSO