Ziekte en re-integratie

Als u ziek wordt, zijn zowel u als uw werkgever verplicht om actief te werken aan uw terugkeer naar het werk. De Wet verbetering poortwachter (Wvp) schrijft gedetailleerd voor welke stappen u beiden moet zetten. In dit artikel leest u alles over de re-integratieverplichtingen, het plan van aanpak, eerste en tweede spoor, en de gevolgen als een van beide partijen niet meewerkt.

De Wet verbetering poortwachter

De Wet verbetering poortwachter (Wvp), ingevoerd in 2002, regelt de re-integratieverplichtingen van werkgever en werknemer tijdens de eerste twee ziektejaren. Het doel is om langdurig ziekteverzuim te voorkomen en werknemers zo snel mogelijk terug te laten keren naar het werk.

De Wvp is van groot belang: als werkgever of werknemer de verplichtingen niet nakomt, kan het UWV sancties opleggen bij de WIA-aanvraag na twee jaar ziekte.

Tijdlijn re-integratie: van week 1 tot week 104

Verplichtingen van de werkgever

• Bedrijfsarts inschakelen — de werkgever moet een bedrijfsarts of arbodienst inschakelen voor de begeleiding.
• Plan van aanpak opstellen — op basis van de probleemanalyse van de bedrijfsarts stelt de werkgever samen met u een plan van aanpak op.
• Re-integratiemogelijkheden bieden — aangepast werk, andere taken, andere werktijden of een andere werkplek.
• Eerste én tweede spoor — als re-integratie bij de eigen werkgever niet mogelijk is, moet de werkgever re-integratie bij een andere werkgever faciliteren.
• Re-integratiedossier bijhouden — alle stappen, afspraken en evaluaties schriftelijk vastleggen.
• Loon doorbetalen — gedurende 104 weken minimaal 70% van het loon, tot maximaal het wettelijke maximum dagloon.

Verplichtingen van de werknemer

• Meewerken aan re-integratie — u moet actief meewerken aan uw herstel en terugkeer naar het werk.
• Passende arbeid verrichten — als de bedrijfsarts oordeelt dat u (gedeeltelijk) kunt werken, bent u verplicht passende arbeid te verrichten.
• Verschijnen bij de bedrijfsarts — u moet gehoor geven aan oproepen van de bedrijfsarts.
• Meewerken aan het plan van aanpak — u stelt het plan samen met uw werkgever op en werkt actief mee aan de uitvoering.
• Niet belemmeren van herstel — u moet zich onthouden van activiteiten waarvan de bedrijfsarts heeft geoordeeld dat deze uw herstel belemmeren. Wat wel en niet mag, hangt af van uw specifieke beperkingen en het oordeel van de bedrijfsarts.

Re-integratie eerste spoor

Eerste spoor is re-integratie bij uw eigen werkgever. Dit heeft altijd de voorkeur en omvat:

• Terugkeer in uw eigen functie (eventueel met aanpassingen)
• Aangepaste werkzaamheden of werktijden
• Een andere passende functie binnen de organisatie
• Scholing om u geschikt te maken voor een andere functie

Re-integratie tweede spoor

Als re-integratie bij de eigen werkgever niet (of niet voldoende) mogelijk is, moet de werkgever tweede spoor-re-integratie inzetten: re-integratie bij een andere werkgever. Tweede spoor is niet verplicht zolang er concreet uitzicht is op succesvolle terugkeer bij de eigen werkgever (eerste spoor) of als volledig herstel op korte termijn wordt verwacht. Wanneer tweede spoor wél aan de orde is, houdt dit in:

• Het inschakelen van een re-integratiebureau
• Sollicitatietraining en -begeleiding
• Netwerken en stages bij andere werkgevers
• Om- of bijscholing

De werkgever moet tweede spoor tijdig inzetten. Het UWV beoordeelt dit op basis van maatwerk: de eerstejaars evaluatie (week 52) geldt als richtmoment, maar afhankelijk van de situatie kan het eerder of later nodig zijn. Beslissend is of en wanneer duidelijk wordt dat eerste spoor onvoldoende perspectief biedt.

Sancties bij niet meewerken

Sancties voor de werkgever

Als het UWV bij de WIA-beoordeling na 104 weken oordeelt dat de werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft geleverd, kan een loonsanctie worden opgelegd. De werkgever moet dan het loon maximaal één jaar langer doorbetalen (derde ziektejaar). Dit is een zware sanctie die werkgevers aanzet tot actieve re-integratie.

Sancties voor de werknemer

Als u als werknemer niet meewerkt aan uw re-integratie, kan de werkgever het loon opschorten (als u niet verschijnt bij de bedrijfsarts) of stopzetten (als u passende arbeid weigert). Pas bij structurele en ernstige weigering, na schriftelijke waarschuwingen, loonsancties en bij voorkeur een deskundigenoordeel van het UWV, en met voldoende dossieropbouw, kan de werkgever een ontbindingsverzoek indienen bij de kantonrechter op de e-grond (verwijtbaar handelen).

Het deskundigenoordeel

Bij geschillen over de re-integratie kunt u een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Dit is een onafhankelijk oordeel over:

• Of u wel of niet arbeidsongeschikt bent
• Of er passende arbeid beschikbaar is
• Of de re-integratie-inspanningen van werkgever of werknemer voldoende zijn

Aan het deskundigenoordeel zijn kosten verbonden, zowel voor werknemers als voor werkgevers. Raadpleeg de website van het UWV voor de actuele tarieven.

Praktische tips

1. Documenteer alles — bewaar alle correspondentie, verslagen en afspraken over uw re-integratie.
2. Werk actief mee — ook als u het niet eens bent met de bedrijfsarts, werk mee aan de re-integratie en vraag ondertussen een deskundigenoordeel aan.
3. Vraag een deskundigenoordeel aan bij twijfel — dit geeft u een onafhankelijk oordeel waarmee u sterker staat.
4. Houd de tijdlijn in de gaten — zorg dat de stappen uit de Wet verbetering poortwachter op tijd worden gezet.
5. Weiger niet zomaar passende arbeid — dit kan leiden tot loonstopzetting en uiteindelijk ontslag.

Veelgestelde vragen